Een obstakel in de watermachine
Het wordt weer zomer — en dat betekent serieuze stortregens, en dus ook kans op overstromingen. Maar hoe erg is dat eigenlijk?
Dat hangt ervan af hoe hoog het water staat:
Bij 10cm gaan gewassen rotten en moeten campings ontruimd worden.
Bij 20cm zal internet en telefonie het niet meer doen. Dat heeft ook weer effect op andere dingen, zoals betalingen. De riolering kan ook uitvallen.
En bij 30cm kunnen de meeste auto’s niet meer rijden. Het betekent bijvoorbeeld dat supermarkten niet meer bevoorraad kunnen worden, en dat je niet meer kan wegrijden naar een droog stuk land.
Kortom: vervelend. Kan zoiets gebeuren?
Normaal niet, maar op één plek, bij het gemaal IJmuiden, bouwde de overheid onlangs een obstakel waardoor de kans op een overstroming in Amsterdam en omstreken juist een stuk groter is geworden.
Dat zit zo.
Complexe watermachine
De afgelopen eeuwen hebben we een vrij complexe watermachine gebouwd om water in goede banen te leiden. Eén belangrijk onderdeel van die watermachine ligt bij de gemalen in IJmuiden. Die houden miljoenen Nederlanders droog, door het water uit het aangrenzende Noordzeekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal weg te pompen naar de zee.
Als waterbeheerders een serieuze regenbui zien aankomen, verlagen ze alvast het waterpeil, tot 20cm onder het normale niveau. Zo kan je regen opvangen en voorkom je overstromingen.
Maar dat vooruit pompen, dat kan niet meer zo goed.
Obstakel
Rijkswaterstaat heeft namelijk een obstakel gebouwd in dat kanaal, bedoeld om te voorkomen dat zoutwater het kanaal instroomt vanuit de zee. Het blijkt dat daardoor ook het water minder goed weg kan stromen naar de zee.
Onderzoeksbureau Deltares zocht uit wat dat betekende: daardoor kan het waterpeil nu nog maar 10cm worden verlaagd, in plaats van die eerdere 20cm.
Dat klinkt weinig, maar is een serieus probleem. Want eerder berekende Deltares namelijk al dat het gemaal IJmuiden een heel grote regenbui in de regio Amsterdam sowieso niet aan zou kunnen.
Rijkswaterstaat probeert het probleem nu op te lossen; laten we hopen dat dat lukt voor het regenseizoen. Het illustreert in ieder geval hoe kwetsbaar Nederland is.
Wat kan je doen om je voor te bereiden?
Niet iedere overstroming zal even erg zijn. Maar het is wel goed om ermee rekening te houden dat je een tijdje zonder eten en water kan komen te zitten. Dus drie dagen water en eten in huis halen, zoals de Nederlandse overheid adviseert, is een goed idee. Iets dat niet in het noodpakket van de overheid zit: een drone. Handig om de overstroming en vluchtroutes in kaart te brengen.
Een ander advies: organiseer een buurtfeest. Niet mijn sterkste kant, maar wel handig om je buren te leren kennen. En mocht je het echt professioneel willen doen, doe dan wat een buurt in Schin op Geul deed, maak een buurtdraaiboek voor een overstroming.
Benieuwd of jij risico loopt op een overstroming? Check deze kaart.